Zet je in voor de bloei van de stad

bijgesneden20140121-CU-Amersfoort-8771-Siimonedinsdag 03 november 2015 20:06

Vanavond heeft onze fractievoorzitter Simone Kennedy de algemene beschouwingen uitgesproken bij de begroting voor 2016.

"God zei via de profeet Jeremia tot de joden nadat ze 2500 jaar geleden naar Babel waren weggevoerd: ‘Bid tot de HEER voor de stad waarheen ik jullie weggevoerd heb en zet je in voor haar bloei, want de bloei van de stad is ook jullie bloei.’

Dit is een mooie bijbeltekst die goed past bij de huidige situatie in Amersfoort: de vluchtelingen in de crisisopvang zijn zo blij om in Amersfoort te mogen verblijven en willen zich ook inzetten voor de bloei van de stad. Ze vragen om vrijwilligerswerk, ze delen bloemen uit aan vrijwilligers en winkelend publiek en ze studeren hard om zo snel mogelijk Nederlands te leren en hier te kunnen studeren of werken. Heel inspirerend om te zien!

Maar deze bijbeltekst is ook een oproep aan ons allemaal. Ook als Amersfoort je eigen stad is, mag je je inzetten voor haar bloei. En dat gebeurt ook. Amersfoort was en is een vrijwilligersstad. En dan denk ik niet alleen aan de honderden vrijwilligers en gastgezinnen die de crisisopvang hier in de stad tot een groot succes maken en de vluchtelingen – zonder de stad op kosten te jagen – welkom heten. Maar aan alle bewoners, die op zoveel verschillende manieren laten zien dat ze de stad tot bloei willen brengen in honderden verschillende burgerinitiatieven. Het afgelopen jaar is er zoveel gebeurd en we mogen onze eigen inwoners heel dankbaar zijn. Ik ga me niet wagen aan het noemen van initiatieven of burgers, want ik kan alleen maar mensen tekort doen. Maar de projecten van onze inwoners hebben Amersfoort ook landelijk op de kaart gezet als een dynamische stad waar bewoners veel initiatieven ontplooien. En dat kan ook, omdat wethouders hun ambtenaren ruimte geven en zelfs op initiatieven afsturen als ze dreigen vast te lopen in bureaucratische regelgeving en procedures. Bedankt voor die ruimte, maar ga ook zeker zo door en laat onze scharrelambtenaren zichtbaar zijn in de stad, om inwoners te helpen hun stad verder tot bloei te brengen.

Het bijzondere is dat deze bewonersinitiatieven een hoge vlucht hebben genomen zelfs in tijden van financiële krapte. Als gemeentebestuur voelden we ons aan handen en voeten gebonden, maar bewoners konden alsnog de prachtigste initiatieven realiseren. Na een bezuinigingsoperatie van 60 miljoen, gloort er nu ook voor de gemeente weer licht aan de horizon. We hebben weer flinke reserves en eindelijk zijn er ook af en toe weer financiële meevallers.

Toch moet ik nog wel een kleine kritische noot kraken, en dat betreft de rijksoverheid als onze minst betrouwbare partner. Telkens weer worden budgetten op het laatste moment bijgesteld (vooral neerwaarts). Dat maakt het heel moeilijk om een betrouwbare begroting op te stellen. Ik heb ondertussen een heel zwartboek opgesteld, waar ik nu grotendeels aan voorbij zal gaan omdat het anders zo’n negatief verhaal wordt, maar het zou voor ons als gemeente toch wel heel prettig zijn als de rijksoverheid niet allerlei bezuinigingen doorvoert zonder het takenpakket van de gemeente te verminderen, of als de rijksoverheid niet telkens weer nieuwe rekenmodellen maakt waardoor Amersfoort ineens miljoenen minder (of meer) krijgt. Ik hoop dat alle raadsleden hun eigen parlementariërs wijzen op deze missers en dat de VNG de belangen van de gemeenten beter zullen vertegenwoordigen. Een paar voorbeelden wil ik wel noemen:

1. Het rijk kort gemeenten met miljoenen euro’s omdat het aantal gemeenteraadsleden zou moeten verminderen, omdat gemeenten moeten fuseren en beter moeten samenwerken. Hoewel al deze plannen inmiddels van tafel zijn of berekend is dat deze meevallers niet optreden, gaat de korting gewoon door.

2. De paspoorten zijn nu tien jaar geldig, in plaats van vijf jaar. Normaalgesproken mogen wij leges heffen die kostendekkend zijn, maar nu heeft het rijk ons laten weten dat we dit niet mogen doen. De tekorten moeten we dus elders in de begroting bezuinigen.

3. In deze begroting wordt aangekondigd dat de gemeente Amersfoort vanaf 2018 veel geld nodig heeft voor grootschalige renovatie van schoolgebouwen. Maar het rijk heeft besloten om geld voor onderhoud van scholen weg te halen van gemeenten en te geven aan scholen. Helaas krijgen de scholen dit geld niet voor hun gebouwen, maar is het landelijk gestopt in het Nationaal Onderwijsakkoord.

In deze begroting wordt dus al aangekondigd dat we dit geld voor de grootschalige renovatie of vervanging van schoolgebouwen alleen kunnen vinden door meevallers te gebruiken of elders in de begroting te bezuinigen. Wij willen doorgaan met de gezamenlijke visie op onderwijs en onderwijshuisvesting zoals die al in 2012 is geformuleerd door schoolbesturen en gemeente, in het belang van onze kinderen. We streven ook naar doordecentraliatie van de onderhoudsgelden van het rijk en de gemeente naar de schoolbesturen. Dat is een majeure en complexe operatie, waarin helderheid moet komen waar de verantwoordelijkheden liggen, wat de status van de gebouwen is, welke juridische constructie er gekozen dient te worden. Wat al wel duidelijk is, is dat de gemeente nog veel geld zal moeten reserveren voor de grootschalige renovatie en vervanging van schoolgebouwen. En overigens ook van andere investeringen in het publieke domein. Daar zouden we overigens graag het geld voor willen gebruiken dat we van het rijk ineens weer – zo onverwacht – als meevaller kunnen inboeken op het gemeentefonds en waarover we vanochtend in de Amersfoortse Courant konden lezen. Alle meevallers wil de ChristenUnie graag eerst gebruiken voor het op orde brengen van de begroting rond noodzakelijke vervangingsinvesteringen en daarna voor het verlagen van de OZB-verhoging.

Dan nog over de woningcorporaties, die trouwens ook door de rijksoverheid gebruikt worden als melkkoe, door hen een verhuurdersheffing op te leggen, waardoor zij niet meer lokaal kunnen investeren en zorginstellingen hun leegstaande panden niet kunnen ombouwen tot huurwoningen omdat zij anders ook aangeslagen worden. Omdat woningcorporaties de laatste jaren vooral woningen hebben verkocht om na de verhuurdersheffing aan geld te komen, en heel weinig hebben geïnvesteerd in nieuwbouw, zijn de wachttijden opgelopen. Gelukkig kan een deel van de incidentele meevallers die we nu weer af en toe krijgen, besteed worden aan het investeren in sociale huurwoningen. Dat is hard nodig, want met een wachttijd van 8 jaar is de krapte op de sociale huurwoningmarkt in Amersfoort te groot. Tot nu toe was alle hoop altijd gericht op het bevorderen van doorstroming, maar dat heeft weinig effect als woningcorporaties en gemeenten niet aan inkomenspolitiek mogen doen en de huren dus niet geleidelijk mogen verhogen met het inkomen van de huurders. Zo blijven mensen met (relatief) hoge inkomens te vaak wonen in huurwoningen met lage huurprijzen. Ook de urgentieregelingen drukken zwaar op de beschikbaarheid van sociale huurwoningen. Daarom wil de ChristenUnie via co-housing leegstaande woon/zorg- en kantoorpanden ombouwen naar eenvoudige en goedkope huurwoningen, met soms tijdelijke huurcontracten. Dit zou de ergste nood lenigen voor alle mensen die urgent een dak boven hun hoofd nodig hebben en ook ruimte creëren voor asielzoekers met verblijfsvergunning – die dan minder beroep hoeven te doen op urgentieregelingen. Er wordt nu 1,5 miljoen euro extra geïnvesteerd in het bouwen van sociale huurwoningen. Volgens de ChristenUnie moet een deel van dat geld beschikbaar zijn voor het realiseren van eenvoudiger woonruimte zoals co-housing, die sneller te realiseren is en soms ook door private investeerders of marktpartijen kan worden gedaan. Daarover dienen wij een motie in.

Daarnaast willen we meer investeren in relaties. We pleiten als CU voor ruimte in de begroting om een preventief aanbod van relatieondersteuning mogelijk te maken. Het gaat ons hierbij met name

op aanbod gericht op aanstaande ouders. Uit onderzoek via het Nederlands Jeugdinstituut blijkt dat het krijgen van een kind heel veel relaties onder spanning zet en dat bijna de helft van de jonge ouders uit elkaar gaan. In Vathorst zien we dit in de praktijk. We pleiten ervoor om een laagdrempelig aanbod van relatieondersteuning voor aanstaande ouders aan te bieden, zodat wellicht een deel van de problemen kan worden voorkomen en daardoor veel leed met name kinderen kan worden bespaard.

Als ChristenUnie hechten wij grote waarde aan het belang aan het milieu vanuit het oogpunt van de zorgplicht die wij hebben voor de schepping. Daarbij hoort ook een goede luchtkwaliteit in onze stad. Al enige tijd is de ChristenUnie samen met Amersfoort2014 en GroenLinks bezig met de vraag hoe we de fijnstof in onze stad kunnen reduceren. In het belang van de gezondheid en het milieu willen we onze schouders hieronder zetten, samen met de stad. In het verlengde van de motie van 8 juli 2014 hierover dienen wij een vervolg motie en amendement in om budget beschikbaar te stellen als stimuleringsmaatregel voor het gebruik van elektrische tweewielers door ondernemers. Met kleine stappen, zoals deze stimuleringsmaatregel, maar ook met oog op de toekomst pleiten we ook voor het opstellen van een integrale visie op het reduceren van de fijnstof in onze mooie stad. Onze stad en onze inwoners zijn het waard om in een gezonde stad te wonen.

Tenslotte nog een woord over de stijl van de begroting. De begroting is goed leesbaar via de website en als PDF-document, maar nog steeds missen wij financiële cijfers en inzicht. Als raadsleden wil je weten hoeveel geld wordt gekoppeld aan voorgenomen acties. Wat kost een investering? Hoe wordt er geschoven met geld? En waar kun je dekking vinden als je zelf een ander voorstel hebt? Dat zijn vragen die nog steeds met deze begroting moeilijk te beantwoorden zijn.

Al met al zijn we tevreden met de verwerking van de Herstelbegroting in dit document en willen we het college complimenteren met deze evenwichtige begroting, die vertrouwen geeft voor de toekomst."

- Simone Kennedy - Doornbos 

« Terug